Белки (тиеннәр)

Белки очень распространенные животные, обитающие практически во всех уголках планеты. Эти грызуны считаются очень смышлеными. Их насчитывают 30 видов (огненная белка, бразильская белка, кавказская белка, краснохвостая белка, японская белка, обыкновенная белка и др.). Все знают, что белки питаются растительной пищей. Но мало кому известно, что они всеядны — часто белки могут нападать на птиц, воровать яйца из птичьих гнезд и охотиться за мелкими грызунами. Кроме того, они питаются личинками различных насекомых и даже лягушками.

 

Упав с высоты в 30 метров с белкой ничего не случится. Все это благодаря ее строению и хвосту, который заменяет животному парашют и руль одновременно. Тот же хвост послужит причиной гибели белки, если она окажется в воде – хвост намокнет, животное утонет.

 

За зиму белки могут съесть всего лишь четвертую часть своих запасов. Об остальных они благополучно забывают, чем пользуются птицы и другие грызуны. Но, часто, в процессе запасания еды, белки создают фальшивые ямки, которые служат ловушками для зверей-воришек. А вот свои запасы некоторые виды этих животных перед захоронением облизывают, чтобы возможно было найти даже под снегом.

 

Новорожденный бельчонок весит не больше 80 грамм. Он не имеет ни зубов, ни шерсти, и остается слепым еще 6-8 недель после рождения.

 

Не зря белки — грызуны. Их передние зубы все время растут, поэтому не изнашиваются. За одну неделю белка ест столько пищи, сколько весит сама. Вес взрослой особи достигает 2 кг.

 

Мало кто знает, что белки «разговаривают» между собой, применяя писк и движения хвостом. Замечено, что в диких условиях они живут до шести лет, а вот в городских — до 20.

 

За день белка может обработать до 150 шишек. Этого количества хватит ей, чтобы утолить голод и запастись жиром.

 

Белка по праву считается самым чистеньким грызуном. Взрослые белки живут в одиночестве. Во время сильных морозов эти зверюшки могут ютиться по несколько особей в норах и дуплах.

Размножение у белок происходит два раза в год — зимой и летом. Белки существуют на нашей планете около 50 миллионов лет. За это время с точки зрения эволюции c ними не произошло никаких изменений.

Тиеннәр – планетаның һәр читендә диярлек яшәуче бик таралган хайваннар. Әлеге кимерүчеләр бик зирәк дип санала. Аларны 30 төрләп исәплиләр (утлы тиен, Бразилия тиене, кавказ тиене, кызыл койрыклы тиен, япон тиене, гади тиен һ. б.). Тиеннәр үсемлек ашлары белән туклануы турында барысы да белә. Әмма алар бөтен нәрсәне ашаучы – еш кына тиеннәр кошларга ташланырга, кош ояларыннан йомыркаларын орларга һәм вак кимерүчеләр артыннан куарга мөмкин икәнлеге аз кешегә билгеле. Аннан тыш, алар төрле бөҗәк личинкалары һәм хәтта бакалар белән дә тукланалар.

 

30 метрлы биеклектән егылган очракта тиенгә берни дә булмый. Бу барысы да аның төзелеше һәм аңа парашют һәм рульны алыштырган койрыгы аркасында. Шул ук койрык тиеннең үлеме сәбәпчесе дә була ала, әгәр ул суга төшсә, койрык юешьләнә – хайван бата.

 

Кыш буена тиеннәр әзерлекләренең дүрттән бер өлешен генә дә ашый алалар. Калганнары турында алар уңышлы рәвештә оныта, шуның белән кошлар һәм башка кимерүчеләр кулланалар. Әмма еш кына ризык әзерләү процессында тиеннәр ялган чокырлар ясый, бу карак-җәнлекләргә тозак буларак хезмәт итә. Ә шушы хайваннарның кайбер төрләре узенең әзерлекләрен күмәр алдыннан, кар астыннан да табып алыр өчен, ялап куялар.

 

Яңа туган тиен баласының авырлыгы 80 граммнан артмый. Аның тешләре дә, йоны да булмый һәм  туганнан соң 6-8 атна әле күзләре ачылмаган (сукыр) килеш кала.

 

Тиеннәр юкка гына кимерүчеләр түгел. Аларның алгы тешләре һәрвакыт үсә, шуңа күрә ышкылып бетми (тузмый). Бер атна эчендә тиен үзенең авырлыгы чамасындагы ризыкны ашап бетерә. Зур затларның авырлыгы 2 кгга кадәр җитә.

Тиеннәрнең үзара койрык хәрәкәтләре һәм чыелдау ярдәмендә “аралашуын” аз кеше белә. Аларның кыргый шартларда 6 елга кадәр, ә менә шәһәрдә 20 елга кадәр яшәве күзәтелә.

 

Көненә тиен 150 күркәгә кадәр эшкәртә ала. Бу күләм аңа тукланырга һәм май запаслары тупларга җитәчәк.

 

Тиен хаклы рәвештә иң чиста кимерүчеләрдән санала. Олы тиеннәр ялгыз яши. Кышкы салкыннарда бу җанварлар өн һәм агач куышлыгында берничә зат бергә сыеналар.

 

Тиеннәр елга ике тапкыр үрчиләр – кышын һәм җәен. Безнең планетада тиеннәр 50 миллион ел чамасы тереклек итәләр. Бу вакыт эчендә алар эволюция ягыннан бернинди үзгәреш кичермәде.

Вливайтесь в общение

1 комментарий

Оставьте комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Договор-оферта. | Copyright © 2019 - Онлайн-школа «IDELIA». idelia-tatar.com. Все права защищены.

Политика конфиденциальности.

Соглашение об обработке персональных данных.

ИП Ахтямова С.И.